اعتماد است . « 1 » راويان نافع قرائت نافع را دو نفر بدون واسطه نقل نموده‌اند : قالون ، ورش . ( 1 ) - 1 - قالون : نامش عيسى و كنيه‌اش ابو موسى فرزند ميناء بن وردان است و آزادشدهء قبيلهء زهره مىباشد . مىگويد : عيسى ربيب ، يعنى فرزند همسر نافع بوده است و نافع او را به جهت فطانت و زيركى كه در قرائت داشت به قالون ملقب نمود زيرا در لغت روم قالون به معناى نيكو مىباشد . عبد اللّه بن على مىگويد : علت اين كه به وى لقب قالون دادند اين بود كه او اصلا رومى و جدّ اعلاى وى عبد اللّه از اسيران روم بوده است . قالون قرائت خويش را به نافع عرضه نموده و از وى فراگرفت . ابن ابى حاتم مىگويد : قالون لال بود و قرآن را با اشارهء لب مىخواند و با اشارات لب اشتباهات و اغلاط مردم را به آنان مىفهماند . وى در سال 120 متولد و در سال 220 وفات نموده است . « 2 » ابن حجر مىگويد : قالون در قرائت موثق و مورد اعتماد است اما در حديث بعضى از حديث‌هاى وى قابل نوشتن است . از احمد بن صالح مصرى دربارهء حديث قالون سؤال نمودند ، لبخندى زد و گفت : مگر از هر كسى حديث مىنويسند ؟ ! مؤلف : راويان قالون نيز مانند راويان ساير قراء ناشناخته و مجهول مىباشند . 2 - و اما ورش : نام وى عثمان و فرزند سعيد است . ابن جزرى دربارهء او مىگويد : در دوران ورش رياست تعليم قرائت قرآن در مصر به دو محول گرديد . او در قرائت ، روش خاص و ابتكار مخصوصى داشت كه با نافع مخالف بود . وى در قرائت مورد اعتماد و گفتارش در اين قسمت حجت و مدرك بود . ورش در سال 110 در مصر متولد و در سال 197 در همان‌جا وفات نموده است . « 3 »

--> ( 1 ) تهذيب التهذيب ، 10 / 407 . ( 2 ) طبقات القراء ، 1 / 615 . ( 3 ) همان ، 1 / 502 .